Trên tạp chí chuyên ngành PhytoKeys, vào ngày cuối tháng 10/2025, các nhà khoa học tại Bộ môn Khoa học Thực vật, Khoa Sinh học (VNU-HUS) cùng các cộng sự đã chính thức công bố một loài thực vật mới thuộc họ Thầu dầu (Euphorbiaceae) mang tên Ruối biển thìn (Mallotus thinii Kim Thanh & V.S. Dang). Đây là một kết quả thuộc đề tài QG.23.01 do ĐHQGHN cấp kinh phí thực hiện.
 |  |
 |
Hình ảnh về loài thực vật Ruối biển thìn (Mallotus thinii) mới được ghi nhận tại Việt Nam.
Hành trình khám phá loài mới này được bắt đầu từ năm 2007, khi GS.TSKH. Nguyễn Nghĩa Thìn – chuyên gia hàng đầu về thực vật học của Việt Nam tại Khoa Sinh học đã thu được những mẫu vật đầu tiên tại bãi biển Phú Mỹ, Bình Định. Cho đến năm 2018 và 2023, các đợt khảo sát khác tại bãi biển Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) và đảo Bình Ba (Khánh Hòa) đã giúp nhóm nghiên cứu khẳng định đây là một loài mới cho khoa học. Tên loài “Ruối biển thìn” được đặt nhằm vinh danh những đóng góp to lớn của GS. Nguyễn Nghĩa Thìn cho họ Thầu dầu nói riêng và hệ thực vật Việt Nam nói chung. Mẫu chuẩn của loài mới (holotype) hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Sinh học, 19 Lê Thánh Tông, Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Ruối biển thìn (Mallotus thinii) là một loài cây bụi đặc hữu, sinh trưởng trên đất cát ven biển, là một môi trường sống khô nóng và nhiều nắng. Loài này nổi bật với quả không có gai giống như các loài Mallotus khác, lá hình mác ngược với nhiều (2-8) tuyến mật ngoài hoa rất rõ ở gốc lá và hoa đực chỉ có 28-33 nhị. Kết quả phân tích phân tử (matK và ITS) được thực hiện tại phòng thí nghiệm của bộ môn Di truyền học đã bổ sung thêm bằng chứng vững chắc về tính mới của loài này.
Việc phát hiện loài Ruối biển thìn không chỉ bổ sung một mảnh ghép quan trọng vào bức tranh đa dạng sinh học của vùng duyên hải miền Trung, mà còn khẳng định Việt Nam vẫn là một “kho báu” về đa dạng sinh học với nhiều bí ẩn chưa được khám phá. Đây cũng là minh chứng cho truyền thống tiếp nối bền bỉ giữa các thế hệ nhà khoa học của Khoa Sinh học. Phát hiện này gửi gắm thông điệp mạnh mẽ đến các bạn sinh viên: Đa dạng sinh học là nguồn tài nguyên vô giá cho nghiên cứu, chỉ cần một trái tim say mê và những bước chân không mỏi trên thực địa, các bạn sẽ là những người tiếp theo viết tiếp câu chuyện về sự giàu có của tài nguyên thiên nhiên Việt Nam.
Thông tin bài báo: Kim Thanh N.T., Anh N.D., Anh T.T.T., Thuy L.T., Duc N.A., Long T.D., Dang V-S (2025). Mallotus thinii (Euphorbiaceae), a new species discovered from the coastal areas of the south-central provinces of Vietnam. PhytoKeys 265: 193–208.